Y WAEN, BODFARI

DSCN0551.JPG

Swyddogion

Mr J. Arthur Jones      (Trysorydd ac Arolygydd y Fynwent)

Mrs Gwyneth Parry     (Ysgrifennydd a Gofalwr y Cyhoeddiadau)

 Trefn y Gwasanaethau 

Un oedfa y Sul

Oedfa'r bore am 10:00 neu 11:15

Oedfa'r prynhawn am 2:00

Cynhelir Cymdeithas y Chwiorydd am 12:00 o'r gloch ar yr ail Ddydd Llun yn y mis (Hydref i Fehefin)

 

 Hanes yr Achos 

Yn y flwyddyn 1777 yr adeiladwyd Capel y Dyffryn (Capel Cefn Bithel) rhyw hanner ffordd rhwng Llandyrnog a Bodfari. Yno y bu cartref crefyddol ymneilltuwyr y rhanbarth hwn am dros hanner can mlynedd.

Yn y flwyddyn 1809 dechreuwyd Ysgol Sabothol yng ngweithdy John Ellis, saer a drigai yn y Forge (Bodfari). Hefyd fe gynhaliwyd yr Ysgol a nifer o oedfaon am dymor yn ffermdy'r Geinas, lle y preswyliai Edward Jones, a oedd yn flaenor yng Nghapel y Dyffryn.

Cychwynnwyd adeiladu'r Capel cyntaf ar ddarn o dir comin ar ganol y Waen. Wedi adeiladu rhyw gymaint arno cyfodwyd gwrthwynebiad gan ŵr a breswyliai yng Nglanywern Llandyrnog, a rhybuddiodd y byddai yn tynnu'r cwbl i lawr os elent ymlaen gyda'r gwaith. Wedi eu gwrthod gyda'r lle cyntaf, gwnaed cais at Arglwydd Dinorben, Plas Cinmel am ddarn o dir mewn lle cyfagos. Sicrhawyd y tir yn 1822 a chwblhawyd y gwaith adeiladu yn 1823.

Mewn canlyniad i'r Diwygiad Mawr 1859-60 cynyddodd yr achos gymaint fel y bu rhaid codi capel newydd helaethach. Adeiladwyd y capel presennol yn 1862.

Oherwydd pellter ffordd i gapel y Waen i'r rhai a drigai yn ardal yr Aifft adeiladwyd Ysgoldy'r Castell (Capel y Castell) yn 1882.  Cynhaliwyd Ysgol Sabothol yn y bore ac oedfa yn y prynhawn ac ymunai pawb yn y Waen ar gyfer Oedfa'r nos.

Yn 1902 adeiladwyd yr Ysgoldy at y Capel ac yn 1945  agorwyd y fynwent.

Gweinidog cyntaf yr Eglwys oedd y Parchedig Evan Jones a sefydlwyd yn y flwyddyn 1878. Bu yn weinidog ar yr eglwys am bron i bymtheg mlynedd cyn derbyn galwad yn 1892 i fod yn weinidog ar y Capel Mawr, Dinbych.

Yn 1922 derbyniwyd dau o'r eglwys yn ymgeiswyr am y weinidogaeth sef Peter Henry Williams mab Tŷ Capel ac Esmor Owen mab y Mans (Bryn Chwiler).

Tua 1935 derbyniwyd un o ffyddloniaid Ysgoldy'r Castell sef John Humphreys-Jones yn ymgeisydd am y weinidogaeth. Bu yn weinidog am flynyddoedd yn Toronto

 

 







Community Web Kit provided free by BT